Raflar el yakacak! Türkiye'de akaryakıttan gıdaya, tekstile...

Döviz kurunun yükselmesiyle birlikte Türkiye'de akaryakıttan gıdaya, tekstilden teknolojiye birçok ürünün fiyatları artmaya başladı. Sektör temsilcileri, döviz kurundaki artışın raf fiyatlarına yansımasının orta ve alt sınıfları sıkıntıya soktuğunu belirtti. Akaryakıta yapılan 5 kuruşluk zammın raflara 15 kuruş olarak yansıdığı belirtilirken, tüketicilerin kısa sürede yüzde 30 zam ile karşı karşıya kalacağı da belirtiliyor.

Büyütmek için resme tıklayın

Artan akaryakıt fiyatları Türkiye'de gıdadan perakendeye her alanda girdi maliyetlerini etkiliyor.

Sektör temsilcileri bu durumun raflara yansıyacağını, ürünlerin en az yüzde 30 artacağını söylüyor. Pandemi ile birlikte petrol üretiminde yaşanan sorunlar ham petrol fiyatlarının hızla yükselmesine neden oluyor.

Dünya hızlı bir ekonomik aktivite yaşasa da enerji sektöründeki arz, artan talebe aynı oranda cevap verememektedir. Bu da başta ham petrol olmak üzere tüm enerji ürünlerinin fiyatlarının artmasına neden oluyor.

AKARYAKIT FİYATLARI OCAKTAN BERİ YÜZDE 10 ARTTI!

Türkiye de hem petrol fiyatlarındaki artış hem de Türk Lirası'nın (TL) dolar karşısında hızla değer kaybetmesi nedeniyle yüksek akaryakıt fiyatları ile karşı karşıyadır. Ocak ayından bu yana litre benzin yüzde 10,2 artarken, daha çok tarım ve ticari ulaşımda kullanılan ve önemli bir girdi maliyeti olan motorin aynı dönemde yüzde 23,5 arttı. Bu zamlarla benzin 7,18'den 7,92 TL'ye, motorin ise 6,60'tan 8,16 TL'ye yükseldi.

ÖTV PAYI BİTTİ!

Devlet şimdiye kadar 'Esel' sistemi kapsamında akaryakıttan aldığı Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) petrol ve döviz kurlarından kaynaklanan fiyat artışlarını yansıtmamak için feragat etmişti. Ancak buradaki ÖTV paylaşımı zamlarla bitince tüketici yeni zamları doğrudan hissedecek.

Akaryakıt üzerindeki ÖTV'nin düşürülmesi veya artırılması uygulamasına Esel Mobil Sistem (EMS) adı verilmektedir. Benzin, motorin ve otogaz fiyatlarında uygulanan bu sistem ile akaryakıt ürünlerindeki fiyat hareketleri dengelenmeye veya istikrara kavuşturulmaya çalışılmaktadır. Ürün fiyatındaki artışa bağlı olarak akaryakıttan alınan ÖTV artırılabilir veya azaltılabilir.

"DEVLET KURA MÜDAHALE EDEBİLİR"

Artık devletin akaryakıt fiyatlarına müdahale edebilecek bir enstrümanının kalmadığını söyleyen Enerji Petrol Gaz İkmal İstasyonları İşveren Sendikası Başkanı Fesih Aktaş, "ÖTV'deki pay bitti. Akaryakıt üzerinde devletin dahili bundan sonra sadece KDV. Onun dışında fiyatları düşürmek için devlet kura müdahale edebilir. Ancak dolar düşerse buradaki artış da sınırlı kalacaktır" değerlendirmesinde bulunuyor.

Uluslararası piyasadaki fiyat artışlarının yansımalarının daha net olacağını söyleyen Aktaş sözlerini, "Ham petrolün yılı 95 dolar seviyesinden kapatacağını düşünüyorum. Eğer bu seviye gerçekleşirse akaryakıtta 70-80 kuruşluk bir artışla daha karşılaşabiliriz.

Eşel sisteminde son bir yılda devlet 33 milyar liralık bir ÖTV'den vazgeçti. Yıl sonuna kadar bu miktarın 46 milyar TL olması planlanıyor" diye sürdürüyor.

ORTA SINIF VE ALT SINIF ZORLANIR

Türkiye'deki bu akaryakıt seviyesi, tarımdan imalata, ulaşımdan perakendeye kadar her alanda maliyetlerin artmasına neden oluyor. Sektör temsilcilerine göre özellikle lojistik maliyetlerindeki artış, tüketici için yakın vadede yeni zamlar anlamına geliyor.

Türkiye'de tüketicilerin satın alma gücünün hızla düştüğünü ve mutfaktaki durumun vahim olduğunu söyleyen Zincir Mağazalar Derneği Başkanı Serhan Tınastepe, konteyner sorunu ve navlun fiyatlarındaki artışın yanı sıra akaryakıt zamlarının da fiyatlara yansıyacağını söylüyor.

enel olarak talebin azaldığı bir dönem yaşadıklarını ifade eden Tınastepe, tüketim alışkanlıklarının da değiştiğine dikkat çekerek, "Tüketici yeni zamlara ve yüksek ücretlere alışamıyor. Orta sınıf ve altı zorlanıyor.

Mutfakta bir sorun var ve tüketici önceliği mecburen buraya verince kozmetik, giyim ve teknoloji gibi alanlardan kaçınıyor. Artık tüketicilerin bu alışverişlerini ya ertelediğini ya da bir kademe düşük kalitedeki ürünleri tercih ettiğini görüyoruz" ifadelerini kullanıyor.

"RAFA YANSIMASI ÜÇ KATI OLACAK"

Akaryakıta yapılan 5 kuruşluk zammın rafta 15 kuruşluk zam olarak kendini gösterdiğini ifade eden Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu (TESK) Başkanı Bendevi Palandöken, burada da en az 3 kat bir etki olacağını söylüyor.

Raflardaki ürünler bu ölçüde artacaktır. Palandöken, yapılan her zammın vatandaşlara yansıdığına işaret ederek, devletin yeni adımlar atması gerektiği konusunda uyarıyor. 

Palandöken, "Nakliye en temel girdi maliyetlerinden. Buradaki artış her alanı etkiliyor. Enerji gibi enflasyonu bu kadar çok etkileyen bir girdi maliyetinin devlet tarafından yeni adımlarla sübvanse edilmesi gerekiyor. Akaryakıtta hamle alanı bitse de esnafın bu zamları tüketiciye yansıtmaması için diğer vergi kalemlerinde destekler verilmeli" şeklinde konuşuyor.

"EN AZ YÜZDE 30 ZAM ALACAK"

Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, tüketicilerin çok kısa bir süre içinde en az yüzde 30'luk yeni bir zamla karşı karşıya kalacağını belirterek, döviz kurundaki yükseliş nedeniyle piyasadaki dengelerin değiştiğini belirtiyor. Akaryakıt zamları karşısında her üreticinin zor günler geçirdiğini belirten Öncel, durumu bir örnekle açıklıyor;

"Bu sabah sünger almak istedik. Ancak karşı taraf parayı öğlene kadar yatırmamızı, öğleden sonra aynı fiyattan veremeyeceğini söyledi. Üstelik süngeri 20 gün sonra gönderecek. Piyasada bir öngörülebilirlik kalmadı. Ciddi seviyede oynaklık var. Sürekli yeni zamlar geliyor. Özellikle petrol ve akaryakıttaki zamlar hem lojistikte hem de hammadde temininde ciddi problemlere neden oluyor."

Fiyat artışlarını tüketiciye aynı ölçüde yansıtmamak için çeşitli hesaplar yaptıklarını ifade eden Öncel, "Ama bu sınır geçildi. Artık yansıtmak zorundayız. Zaten üreticiler de artık dış pazarlara mal gönderiyor.

Bunun nedeni de çok basit. TL'deki değersizlik. Üretici dolar kazanmak istiyor. İçerde de az olan ürünün fiyatı artıyor ayrıca. Bugün Laleli'de yabancılar bavul bavul ürün alıp gidiyor. Çünkü ucuz bir pazar var onlara göre. Bu dönemde Türkiye'ye gelen bu alıcıların uzun vadede kalıcı olmasını sağlamak gerekiyor" diye konuşuyor. 

20 Eki 2021 - 11:15 - Ekonomi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Erzurum Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Erzurum Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Erzurum Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Erzurum Haber değil haberi geçen ajanstır.




Anket Korona aşısı sizce zorunlu olmalı mı?