- 24 Mart 2018

Ruslardan kalan fayton

Eskiden Erzurum’un önemli mesleklerinden birisi olan faytonculuk artık rağbet görmüyor.

mask

Eskiden Erzurum’un önemli mesleklerinden birisi olan faytonculuk artık rağbet görmüyor.

Bunun başlıca nedeni ise motorlu taşıtların çoğalması.Fayton Erzurum’a son Rus işgali sırasında gelmiş ve makam arabası olarak kullanarak işgalden sonra Erzurum’da bırakıp gitmişler. Daha sonra yenileri de yapılarak çoğalmış ve şehir içi taşımacılıkta kullanılmaya başlanmıştır.Hayati Gencin yaptığı, araştırmaya göre; 1966 yılında Erzurum’da 300 fayton ve 450 fayton sürücüsü olduğu tespit edilmiştir.

2/7
mask

Sürücülerin bir kısmı fayton sahiplerine ücret karşılığı çalışıyorlardı. O gün faytondan kazandıkları paranın yarısını alıyorlardı. O yıllarda, bugünkü taksi durakları gibi faytoncuların da durakları belliydi. Numune Hastanesi Civarı, Gez Mahallesi, Garajlar, Kilisekapı, Gölbaşı, Mahallebaşı, Dabakhane Çeşmesi Yanı, Tebrizkapı, Yenikapı, Erzincankapı faytoncu duraklarının bulundukları yerlerdi ve her faytoncu bağlı olduğu durağın civarında müşteri beklerdi.

3/7
mask

Erzurum faytoncuları “Daffaytoncular Cemiyeti” adı altında birleşmişlerdi. Bu cemiyet faytoncuların problemleri ile ilgilendiği gibi kendi aralarında çıkan ihtilafları da çözerdi. Cemiyet kurulmadan önce bütün bu işlere bakan bir “faytoncubaşı” vardı. Bu göreve ekseriyetle yaşlı ve hatırı sayılır faytonculardan birisi getirilirdi.

4/7
mask

 Faytonculuğun Erzurum’da orijinal taraflarından biri de kış aylarında yolcu taşımak için kullanılan ve “zanka” ismi verilen kızakların kullanılmasıydı. Zankaların içinde soba da yakılabiliyordu.Faytonlar, saraç, marangoz ve demirci ustaları tarafından müştereken yapılırdı. Saraç kısmında; körük, aba minderleri, iç döşeme, marangoz kısmında; sandık, koltuk, gergi ağacı, demir kısmında ise; alt yastık, üst yastık, şorni, bağlar, üst yaylar, alt yaylar, horoz, çark vb. parçalar bulunurdu.

5/7
mask

Fayton atının koşum malzemesi; başlık, terbiye, gömlek, hamut, dişle kayışı vb. malzemeden oluşmaktaydı.

6/7
mask

Faytoncular atın bakımına da özel bir ihtimam gösterirlerdi. At yorgunken yem ve su verilmez, su verilen atlar en az bir saat dinlendirilirlerdi. Atlar günde ortalama sekiz saat çalıştırılır, bunun dışındaki zaman yemlenmesi ve dinlendirilmesine ayrılırdı.

7/7
mask

Atlar, her gün ot, arpa vb. yemler yemek zorunda olduğundan, faytonculuk masraflı bir meslekti. Müşteriden alınan ücretin büyük bir kısmı atların yemine, faytonun bakım ve onarımına harcanırdı.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Erzurum Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Erzurum Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.